Kako je socijalizam osiromašio Bošnjake ?



U doba Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, Kraljevine Jugoslavije, DRJ, FNRJ i SFRJ, Bosnjaci,
vec uveliko nacija, dozivljavaju sve vecu degradaciju koju joj donose institucije monarhije, a
kasnije i socijalizam olicen u jednopartijskom sistemu. Prividno uvazavani, bivaju srozani na puku
vjersku zajednicu i na etnicko-nacionalno ignoriranje, odnosno – nepostojanje. Po osnivanju
hegemonisticke, karadordevicevske SHS sa izrazitim centralizmom, po Vidovdanskom ustavu iz BiH je administrativno podijeljena na sest oblasti, ali na takav nacin da su u svakoj jednici
Bosnjaci u manjini, a Srbi u vecini.

Zatim, uvodenjem sestojanuarske diktature 1929. BiH biva jos
vise razbijena kao povijesna i teritorijalna cjelina. Razdjeljena je u cetiri banovine: Drinsku (glavni
grad Sarajevo), Vrbasku (Banjaluka), Zetsku (Cetinje) i Primorsku (Split). Daljnja dezintegracija
domovine Bosnjaka desila se 1939. kada je po sporazumu Cvetkovic – Macek formirana Banovina
Hrvatska u ciji je teritorijalni sastav uslo trinaest bosanskohercegovackih kotara. Jugoslavenska
muslimanska organizacija (JMO) je insistirala da se pored Banovine Hrvatske oformi i Banovina
Bosna, ali do toga, naravno, nije doslo. Sve ovo je bilo praceno sve intenzivnijim obespravljivanjem
Bosnjaka. Rad JMO, ionako cesto opstruiran od rezima, jos vise je razvodnjen osnivanjem
Jugoslavenske muslimanske narodne organizacije (JMNO). Ta partija je bila filijala beogradskog
rezima. Bosnjacima se ukida pravo da autonomno vode svoje vjerske i vakufske poslove, a sjediste
Islamske vjerske zajednice iz Sarajeva se premjesta u Begorad.


Po osnivanju Nezavisne Drzave Hrvatske BiH je sasvim eliminirana kao drzavna zajednica.
Sprovodi se temeljna indoktrinacija da su Bosnjaci samo “Hrvati islamske vjeroispovijesti” i da je
BiH koljevka hrvatstva. Bosnjaci tada ne postoje kao nacija, a to je i statisticki dokazivano u popisu
stanovnistva. Krajnja autonegacija Bosnjaka kao nacije nasla se u tezi da su Bosnjaci germanskog
porijekla i da kao takvi imaju vitesku cast da svoj suverenitet ostvare u sklopu nacistickog Treceg
rajha. Tada dolazi do formiranja “Bosanske muslimanske legije” i 13. SS “Handzar” divizije, pod
nacistickom komandom, koje na svu srecu nisu bile duga vijeka. Medutim, merhametli duse,
Bosnjaci su vec 1941. rezolucijama njemackim vlastima protiv ustaskog terora, ustali u zastitu
svojih komsija Srba u Sarajevu, Banjaluci, Mostaru, Prijedoru. Zaista stravicni cetnicki pokolji, ali i
ustaski zlocini nad Bosnjacima u II svjetskom ratu ucinili su da u ratu nestane oko 103.000
Bosnjaka, sto je procentualno najveci broj zrtava medu svim Slavenima (u odnosu na prirodni
prirastaj stanovnistva) – ukupno: 8,10 %. (Drugi su Srbi i Crnogorci sa zajednickim procentom od
7,20 %.)


Socijalizam je poslije rata donio nekoliko akata koji su sasvim osiromasili vecinu Bosnjaka.
Zakonom od nacionalizaciji 1945. oduzeta su privredna preduzeca bogatih Bosnjaka. Izvrsena je
agrarna reforma 1946. kojom je oduzeta sva zemlja iznad trideset dunuma (tri hektara) onim
bosnjackim zemljoposjednicima koji sami ne obraduju ta imanja. A 1948. donesen je novi zakon o
nacionalizaciji kojom su od Bosnjaka oduzete zanatske radnje, trgovine i visak stambenog prostora.
Nista nije pomoglo sto je pedeset Bosnjaka proglaseno narodnim herojima.

Oni su se tada skrivali
iza konspirativnih srpskih imena i nadimaka: Miro, Sasa, Aco, Crni itd i nisu ni mogli ni smjeli da
uticu na ishod borbe protiv “klasnog neprijatelja” – svojih sunarodnjaka, osiromasenih aga i begova,
zanatlija i trgovaca. Komunisti su hladnokrvno od monarhista preuzeli termin – muslimani – za
Bosnjake i to ugradili u odluke vec I Zasjedanja Antifasistickog vijeca narodnog oslobodenja BiH
(ZAVNOBiH): “…da zemlja koja nije ni srpska, ni hrvatska, ni muslimanska, nego i srpska i
hrvatska i muslimanska, bude zbratimljena BiH, u kojoj ce biti osigurana puna ravnopravnost i
jednakost svih.”


Uz to, ta zavnobihska “puna ravnopravnost” ubrzo se vidi iz ustavne definicije FNRJ u kojoj
Bosnjaci uopce nisu spomenuti kao nacija, cak ni kao muslimani. Osim toga, u pocetku je u grbu
FNRJ bilo pet buktinja koje su simbolizirale samo pet konstitutivnih juznoslavenskih nacija, ali
kasnije je to “prevazideno” grbom SFRJ, pa je dodata i sesta buktinja, ali je i tada svaka baklja
predstavljala po jednu republiku, a ne naciju. Istrajnost u toj “ravnopravnosti” najocitije se vidi po
formulacijama u popisima stanovnistva u Republici Bosni i Hercegovini: “Srbi-muslimani”,
“Hrvati-muslimani”, “neopredjeljeni”, “nacionalno neopredjeljeni Jugoslaveni”, “muslimani”,
“muslimani u etnickom smislu”, “Muslimani u nacionalnom smislu”.

Da bi se Bosnjaci uspavali,komunisti su od 1945. do 1990. na podrucju cijele Jugoslavije obnovili i izgradili ukupno 950 dzamija i drugih vjerskih objekata. Da su komunisti priznali Bosnjacima status nacije, po svojim,
lenjinistickim koncepcijama bili bi duzni da toj istoj naciji daju i drzavu. Ali to nije dolazilo u obzir,
jer su nosioci tog komunizma bili srpski hegemoni. Opet isti rezon: sta ce vjerskoj grupi drzava?
Dovoljno joj je i vjerska zajednica. A i ona je bila diktirana iz Beogradu.
Jezik je zvanicno bio srpskohrvatski, ili hrvatskosrpski i nije bilo pomena o postojanju “nekakvog”
bosanskog jezika. Pri izradi Rjecnika i Pravopisa sh/hs jezika nije konsultiran ni jedan bosnjacki
filolog. Podjednako se uz latinicu pisala i cirilica. Od svih bosnjackih pisaca samo je jedan bio
zastupljen u gimnazijskom udzbeniku “Historija knjizevnosti jugoslavenskih naroda” (u cetiri
knjige): Skender Kulenovic, sa “Stojankom, majkom Knezopoljkom”.

Nije bilo ni Selimovica, ni
Dizdara, a kamo li drugih. Bosnjaci su prihvatajuci floskulu sh/hs jezik odricali sebi pravo na svoj
nacionalni, bosanski jezik. Tek u popisu stanovnistva iz 1991. godine jasno je izrazeno postojanje
bosanskog jezika: 92 % Bosnjaka se izjasnilo da im je maternji jezik bosanski. Srbi su rekli da im je
maternji jezik srpski u 67 % slucajeva, a Hrvati da im je maternji hrvatski u 47 %. Cinjenica je da u
BiH zive tri nacije koje imaju pravo da koriste svoje nacionalne jezike, naravno – ravnopravno.
Koliko je ziv civilizacijski gen Bosnjaka ilustrira kuriozitet “bogumilske dopisnice”. Student
Bosnjak iz Visokog, na studijama u Sarajevu javio se svojoj majci dopisnicom koju je napisao
bosancicom. Tom pismu ga je naucila njegova ebejka (nana), a ovu njena majka i tako unazad do
iskona. Po Ustavu iz 1974. godine stanovnici BiH su dobili status Drzavljana BiH i SFRJ, ali
Bosnjacima ni tada nije priznato da su nacija, da imaju svoj jezik, knjizevnost, kulturu i povijest.

Odgovori

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Obavezna polja su označena sa * (obavezno)