Formiranje VRS i dovršetak etničkog čišćenja-sastanak Karadžića i Bobana u Gracu !



IZVOR: Dr. sc. Senija MILIŠIĆ

ETNIČKO ČIŠĆENJE BOŠNJAČKOG STANOVNIŠTVA
1992-1995. (metodi, pravci, statistički pokazatelji)

Formiranje VRS i dovršetak etničkog čišćenja

Dva događaja iz maja 1992. godine su imala značajan uticaj na ovaj
period, a bila su opredjeljujuća za dalji tok rata. Radi se o sastanku Karadžića i Bobana u Gracu i zasjedanju Skupštine srpskog naroda u Bosni i Hercegovini.


Na sastanku u Gracu je zaključeno da se razgraničenje srpskog i hrvatskog naroda izvrši „miroljubivim sredstvima“, te shodno tome prestaju razlozi za oružane sukobe. Skupština srpskog naroda u Bosne i Hercegovine 12. 5. 1992. godine donosi odluku o strateškim ciljevima srpskog naroda u Bosni i Hercegovini,te na istoj sjednici formira vojsku srpske republike Bosne i Hercegovine, a za komandanta iste postavlja Ratka Mladića.

VRS se sastojala od šest korpusa, a svaki od njih je de facto vezan za realizaciju nekog od strateških ciljeva.Nakon toga dolazi do značajnog intenziviranja etničkog čišćenja, koje je većim dijelom
završeno sa krajem juna 1992. Pojedina mjesta i regije su čišćeni sistematski cijelo vrijeme trajanja rata. Ovdje se posebno misli na enklave u Podrinju, ali i neke gradove poput Banja Luke i Bijeljine.

Dešavanja u Hercegovini iz jula 1992. godine te u Posavini s početka jeseni 1992.godine, u potpunosti korespondiraju sa zaključcima iz Graca. Radi se o tome da se JNA, transformirana u VRS, a nakon napada znatno slabijih snaga ARBiH i HVO, povukla na granice banovine. Nešto kasnije, početkom jeseni, snage HV i HVO, potpuno se povlače iz Posavine. Povlače se kada su borbena dejstva skoro prestala, mada su ranije, s proljeća, vođene žestoke borbe. Na taj način Srbi su uspostavili koridor sa Srbijom. Uspostavljanje koridora značilo je i pojačavanje etničkog čišćenja nesrpskog stanovništva iz svih mjesta od Banja Luke do Brčkog i
Bijeljine.

Budući da je već polovinom 1992. godine VRS kontrolirala oko dvije
trećine teritorije Bosne i Hercegovine, uspostavila je linije odbrane i okrenula se dovršavanju etničkog čišćenja. U tom kontekstu komandant krajiškog korpusa Talić iz Banja Luke sve učestalije izdaje naređenja za mobilizaciju na koja se Bošnjaci i Hrvati nisu odazivali, što je podrazumijevalo da na neki način moraju napustiti teritoriju. Istovremeno je komandant brigade u Podrinju naređivao protjerivanje Bošnjaka, definirao ko na koji način i u kom pravcu će biti protjeran.

U međuvremenu su snage ARBiH odbranile dio teritorije Bosne i
Hercegovine, ali i oslobodile neke dijelove koje je JNA okupirala, što je žestoko naljutilo komandanta 2. VO JNA, generala Kukanjca, koji je ustvrdio: “Ja samMladiću predao teritoriju sa granicama Republike Srpske, a on ju je izgubio.“ Ovu Kukanjčevu izjavu potvrdio je i Ivica Dačić, tadašnji glasnogovornik SPS: “Teško da bi bilo koji građanin RS RSK mogao da vam pokaže i jedan pedalj srpske zemlje koji su oni oslobodili.“Sve je dakle oslobodila JNA.

Ovo istovremeno znači da odgovornost za etničko čišćenje i genocid snosi kako VRS i njeno rukovodstvo, tako i JNA i rukovodstvo Srbije i SRJ. Ovo je potvrđeno „Međupresudom“ Miloševiću i presudama najznačajnijim osobama iz vojnog i političkog rukovodstva RS i Srbije. To potvrđuju i suđenja jednom dijelu najužih rukovodstava, kao i
Karadžiću.

Odgovori

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Obavezna polja su označena sa * (obavezno)